ĐỐI THOẠI CẦN CÓ CẢ HAI PHÍA
Tôi xin phép chia sẻ công khai lá thư tôi đã gửi Đại sứ Phạm Vinh Quang, Đại sứ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Canada, ngày 16 tháng 9 năm 2026, trong đó tôi trân trọng mời Đại sứ và/hoặc đại diện Đại sứ quán Việt Nam tại Canada tham dự *Vietnamese Canadian Civic Dialogue Luncheon on Canada–Vietnam Relations*, được tổ chức tại Hilton Lac-Leamy, ngày 22 tháng 9.
Đây là một cuộc đối thoại công dân nhỏ, không phải hội nghị chính sách, không phải một cuộc vận động chính trị hay một sự kiện ngoại giao chính thức. Không có nghị quyết, không có communiqué và cũng không có yêu cầu đồng thuận.
Ý tưởng rất đơn giản:
To listen and to speak — để lắng nghe và để nói.
Tôi muốn tạo ra một không gian để những người Canada gốc Việt và những người Canada quan tâm đến quan hệ Việt Nam–Canada có thể trao đổi thẳng thắn về tương lai của mối quan hệ này, về các giá trị của Canada, và về vai trò của cộng đồng người Việt trong tương lai quan hệ hai nước.
Tôi đã mời Đại sứ quán Việt Nam vì tôi tin rằng đối thoại chỉ có ý nghĩa khi có sự hiện diện của những người có những quan điểm và trải nghiệm khác nhau.
Đáng tiếc, Đại sứ quán đã không tham dự và tôi cũng không nhận được phản hồi đối với lời mời này.
Tôi công bố lá thư hôm nay không phải để công kích Đại sứ hay Đại sứ quán Việt Nam, mà để minh bạch về một nỗ lực đối thoại mà tôi đã chủ động thực hiện.
Điều này càng đáng suy nghĩ trong bối cảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa có cuộc gặp với cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ.
Theo thông tin chính thức do Chính phủ Việt Nam công bố, ông Tô Lâm thừa nhận rằng cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ có lịch sử hình thành gắn với những biến động sâu sắc của Việt Nam trong thế kỷ XX, và trong cộng đồng có “nhiều thế hệ, nhiều hoàn cảnh và nhiều cách nhìn khác nhau về lịch sử.”
Ông đồng thời kêu gọi cộng đồng “khép lại quá khứ, cùng chung tay kiến tạo tương lai dân tộc.”
Tôi hoan nghênh bất kỳ lời kêu gọi nào hướng tới hòa bình, hòa giải và một tương lai chung.
Nhưng chính vì vậy, tôi cho rằng cần đặt một câu hỏi nghiêm túc:
“Khép lại quá khứ” có nghĩa là gì, và ai cần đối thoại với ai để có thể thực sự khép lại quá khứ ấy?
Nếu chính Hà Nội thừa nhận rằng cộng đồng người Việt ở nước ngoài có nhiều thế hệ, nhiều hoàn cảnh và nhiều cách nhìn khác nhau về lịch sử, thì cộng đồng ấy không thể được nhìn nhận như một khối đồng nhất.
Có những người không xem mình là người cần “khép lại” một quá khứ chính trị với Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhưng cũng có những người Việt Nam có một quá khứ rất khác với ĐCSVN — những người đã rời Việt Nam sau chiến tranh, những gia đình từng trải qua mất mát, tù đày, chia ly và di tản, những thuyền nhân, và những thế hệ kế tiếp lớn lên với những ký ức lịch sử khác nhau.
Những lịch sử ấy cũng là một phần của lịch sử dân tộc Việt Nam.
Vì vậy, nếu “khép lại quá khứ” thực sự là một lời mời xây dựng tương lai chung, thì đối thoại cũng cần bao gồm những người có những ký ức, trải nghiệm và cách nhìn khác với chính quyền Việt Nam.
Đó chính là điều tôi đã cố gắng làm tại Ottawa.
Tôi đã mở một cánh cửa đối thoại và mời Đại sứ quán Việt Nam bước qua cánh cửa ấy.
Không phải để tranh luận thắng thua.
Không phải để yêu cầu đồng thuận.
Không phải để xóa bỏ những khác biệt.
Mà để lắng nghe và để nói.
Ngày 24 tháng 9 này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ đến Ottawa.
Tôi hy vọng chuyến thăm Canada sẽ là một cơ hội để thông điệp về “khép lại quá khứ” được thể hiện bằng chính hành động đối thoại — với những người Việt Nam Canada có những lịch sử và trải nghiệm khác nhau, trong đó có những người mang một quá khứ rất khác với Đảng Cộng sản Việt Nam.
Bởi nếu muốn cùng nhau xây dựng tương lai, chúng ta không thể chỉ đối thoại với những người đã có cùng một cách nhìn về quá khứ.
Đối thoại không có nghĩa là đồng thuận.
Hòa giải không có nghĩa là quên lịch sử.
Và khép lại quá khứ không thể có nghĩa là phủ nhận những lịch sử khác nhau của người Việt Nam.
Tôi tin rằng đó chính là ý nghĩa của một cuộc đối thoại thực sự.
Trân trọng,
Vũ Đức Khanh
*****
Dưới đây là nguyên văn thư email tôi gửi cho Đại sứ quán Việt Nam tại Ottawa, Canada.
To: His Excellency, Mr. Phạm Vinh Quang, Ambassador of Vietnam to Canada
Embassy of Vietnam in Canada
Email: info@vietnamembassy.ca
*****
Dear Ambassador Phạm Vinh Quang,
Further to my earlier invitation, I am pleased to share the finalized details of the Vietnamese Canadian Civic Dialogue Luncheon on Canada–Vietnam Relations.
Date: Tuesday, September 22, 2026
Time: 11:30 a.m. – 1:30 p.m.
Venue: Arôme, Hilton Lac-Leamy
3 Boulevard du Casino, Gatineau, QC J8Y 6X4
This will be a small, invitation-only civic dialogue bringing together Vietnamese Canadians and other Canadian stakeholders for a respectful and informal exchange on the future of Canada–Vietnam relations.
The idea is deliberately simple: to listen and to speak.
The conversation will broadly explore three questions:
1. What should a stronger Canada–Vietnam relationship mean for the people of both countries?
2. How can Canada deepen its engagement with Vietnam while remaining true to its values and commitments?
3. What role can Vietnamese Canadians play in the future of Canada–Vietnam relations?
The luncheon is not intended as a policy conference, political rally, or official diplomatic event. There will be no formal resolutions or communiqué. There is no expectation of consensus. The emphasis will simply be on listening, sharing perspectives, and constructive dialogue among people with different experiences and views.
I would be very pleased if the Embassy were able to participate, and I would be honoured to welcome Your Excellency or a representative of the Embassy.
As we are now finalizing the arrangements and seating, I would be grateful if you could kindly let me know by September 19, 2026 whether Your Excellency or a representative of the Embassy may be able to attend.
I very much hope that the Embassy will be able to join us.
Cordially,
Khanh VU DUC, LL.M., LL.B., LL.L.
Barrister & Solicitor/Avocat & Notaire
VDK LAW OFFICE
