HAI BÀI VIẾT VỀ ĐÈO HẢI VÂN CÁCH NHAU MỘT NĂM RƯỠI :
1. BI KỊCH LÀNG VÂN:
KHI LỢI NHUẬN BẤT ĐỘNG SẢN "ĐÈ BẸT" HẠ TẦNG QUỐC GIA VÀ MÔI TRƯỜNG
Vụ trật bánh tàu AH1 tại đèo Hải Vân vào ngày 14/03/2026 là một hệ quả tất yếu của việc thi công bất chấp các quy tắc an toàn cốt lõi.
Tài liệu từ VNR đã chỉ rõ: Đơn vị thi công dự án Làng Vân (Vinpearl) đã tự ý đào bạt ta luy, đổ đất đá tràn lan vào hành lang an toàn đường sắt, mặc cho các cảnh báo đã được đưa ra từ tháng 9/2025.
1. Phân tích tác động môi trường (EIA): 512 Hecta và Sự Hủy Diệt Không Thể Đảo Ngược
Việc san phẳng 512 ha đất tại chân đèo Hải Vân để xây dựng 6.600 căn biệt thự và condotel không chỉ là thay đổi mục đích sử dụng đất, mà là hủy diệt một hệ sinh thái đặc hữu.
- Mất rừng và sạt lở: Hình ảnh từ drone cho thấy những vạt rừng xanh mướt bị cạo trọc, thay thế bằng đá, đất đỏ lộ thiên. Khi lớp phủ thực vật mất đi, hệ số thấm của đất giảm mạnh, dẫn đến hiện tượng trượt lở (landslide) mà vụ đá rơi vào đường ray chính là minh chứng thực tế nhất.
- Hệ sinh thái biển và ven bờ: Dự án lấn biển và san núi sẽ làm thay đổi dòng hải lưu cục bộ, gây bồi lắng hoặc xâm thực tại các khu vực lân cận. Nguồn nước thải từ 6.600 căn hộ cao cấp, nếu không được xử lý cực kỳ nghiêm ngặt, sẽ biến vịnh Làng Vân thành một "vùng chết" sinh học.
- Hiệu ứng Đảo nhiệt: Thay vì một cánh rừng điều hòa khí hậu cho Đà Nẵng, chúng ta sẽ có hàng triệu tấn bê tông hấp thụ nhiệt, làm gia tăng nhiệt độ khu vực và phá vỡ cảnh quan kỳ vĩ của "Thiên hạ đệ nhất hùng quan" cùng bán Đảo Sơn Trà.
2. Nghịch lý Vingroup: Tư duy "Con buôn đất" trong chiếc áo Công nghệ - Công nghiệp
Câu hỏi lớn đặt ra là: Tại sao ngoài Bất động sản (Vinhomes), các mảng khác của Vin thường gặp khó khăn hoặc phải dừng lại?
Lĩnh vực VinSmart - Ngừng sản xuất do Không làm chủ được lõi công nghệ, cạnh tranh giá không lại Trung Quốc. Adayroi/VinMart Bán/Đóng cửa do Chi phí vận hành quá lớn, tư duy "đốt tiền" chiếm thị phần không bền vững.
VinFast Nợ vay khổng lồ Đốt tiền vào thị trường toàn cầu trong khi chưa tối ưu được lợi nhuận nội địa.
Vinhomes Siêu lợi nhuận Dựa trên cơ chế thâu tóm quỹ đất giá rẻ, tận dụng ưu đãi hạ tầng để bán giá cao.
Sự thành công của Vin trong bất động sản chủ yếu đến từ việc thâu tóm tài nguyên (đất đai) hơn là tạo ra giá trị gia tăng từ sự sáng tạo. Khi áp dụng tư duy "lấy đất nuôi dự án" vào các ngành công nghiệp đòi hỏi hàm lượng chất xám cao và sự kiên trì bền bỉ, sự thất bại là điều dễ hiểu.
3. Tại sao lại chọn "Xâm phạm Tự nhiên" thay vì "Chỉnh trang Đô thị"?
Lý do nằm ở bài toán tài chính thực dụng:
- Chi phí đền bù: Đền bù một khu dân cư hiện hữu là "cơn ác mộng" về pháp lý và tài chính. Xâm phạm rừng hoặc lấn biển giúp chủ đầu tư có "đất sạch" nhanh chóng với giá rẻ hơn nhiều.
- Giá trị thặng dư: Một biệt thự hướng biển, tựa sơn luôn có giá cao gấp nhiều lần một căn hộ trong phố.
- Hệ lụy: Mẹ Thiên Nhiên "không biết kiện", hoặc nếu có "kiện" bằng thiên tai, thì chủ đầu tư thường đã thu hồi vốn và đẩy rủi ro cho người mua nhà hoặc ngân sách nhà nước gánh chịu hậu quả sạt lở, lũ lụt. Hay bảo hiểm phải gánh chịu...
4. Chiếc "Bong bóng" kỳ vọng và trách nhiệm xã hội
Nhiều ý kiến cho rằng sự phát triển của các tập đoàn lớn là "giấc mơ bay cao" của Việt Nam. Tuy nhiên, nếu giấc mơ đó được xây dựng trên những khoản nợ khổng lồ và sự tàn phá môi trường, thì đó là một giấc mơ vay mượn từ tương lai của thế hệ con cháu.
Việc "lấp liếm, che đậy" sự cố đường sắt (nếu có) chính là sự thất bại của thượng tôn pháp luật. Một doanh nghiệp thực sự mạnh phải là doanh nghiệp dám chịu trách nhiệm trước cộng đồng và di sản thiên nhiên. Tôi chưa thấy báo chí nào mạnh tay nói về những bất cập mà tôi phân tích ở trên, hay đưa tin nói về những tác động của dự án, sự cố xảy ra cho đường sắt.
Lời kết: Di sản thực sự không phải là những khối bê tông 44.000 tỷ đồng dự án, mà là màu xanh của rừng Hải Vân và sự an toàn của những chuyến tàu Bắc - Nam. Khi chúng ta đánh đổi sự bền vững lấy những con số tăng trưởng ảo, cái giá phải trả sẽ luôn là quá đắt.
***
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VINGROUP: "GÔNG CÙM" NỢ VAY VÀ DÒNG MÁU BẤT ĐỘNG SẢN
Để hiểu về các dự án như Làng Vân hay các đại đô thị tỷ đô, ta cần nhìn vào ba trụ cột: Cơ cấu nợ thực tế, Mô hình luân chuyển vốn nội bộ, và Dòng tiền từ khách hàng.
1. Giải mã con số "Nợ gần 1 triệu tỷ đồng"
Tính đến đầu năm 2026, tổng nợ phải trả của Vingroup đạt con số khổng lồ khoảng 970.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, về mặt khoa học tài chính, cần phân biệt rõ hai loại nợ:
- Nợ vay tài chính (Financial Debt): Đây mới là khoản nợ thực sự gây áp lực lãi vay, bao gồm vay ngân hàng và phát hành trái phiếu, chiếm khoảng 335.000 tỷ đồng (tương đương 30-35% tổng tài sản).
- Doanh thu chưa thực hiện (Unearned Revenue): Chiếm gần 45% tổng nợ. Đây thực chất là tiền khách hàng trả trước để mua nhà hoặc đặt cọc dự án. Trong kế toán, đây là nợ, nhưng trong kinh doanh, đây là "vốn chiếm dụng không lãi suất" – một lợi thế cực lớn giúp Vingroup triển khai dự án mà không cần dùng quá nhiều vốn tự có.
2. Mô hình "Lấy Bất động sản nuôi Công nghiệp" (The Cross-Subsidization Model)
Dòng tiền của Vingroup vận hành như một hệ sinh thái bình thông nhau, nơi các siêu dự án bất động sản đóng vai trò là "máy in tiền" (Cash Cow) để nuôi các mảng "đốt tiền" (Cash Burn).
Vinhomes (VHM) - Nguồn sống: Lợi nhuận từ việc bán các khu biệt thự, condotel tại các siêu dự án (như Làng Vân, Grand Park) được rút ra dưới dạng cổ tức hoặc cho vay nội bộ để bơm vào VinFast.
VinFast - Hố đen tài chính: Mảng công nghiệp dù đạt doanh thu kỷ lục (~90.000 tỷ đồng năm 2025) nhưng vẫn ghi nhận mức lỗ vận hành lớn do chi phí R&D và mở rộng toàn cầu.
Nói chung cơ cấu vốn và dòng tiền của Vin rất phức tạp do mạng lưới sở hữu chéo các công ty chân rết.
3. Phân tích Dòng tiền (Cash Flow Analysis)
Sự tồn vong của các siêu dự án dựa trên khả năng duy trì dòng tiền dương từ hoạt động tài chính (vay mới trả nợ cũ) để bù đắp cho dòng tiền âm từ hoạt động đầu tư.
- Dòng tiền kinh doanh (OCF): Biến động mạnh. Khi các dự án BĐS được bàn giao, OCF dương rất lớn. Tuy nhiên, áp lực thâm hụt từ mảng sản xuất thường xuyên kéo OCF xuống mức rủi ro.
- Dòng tiền đầu tư (ICF): Luôn âm ở mức hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm. Điều này cho thấy Vingroup đang trong trạng thái "không thể dừng lại" (aggressive expansion). Họ buộc phải lấn biển, san núi để tạo ra dự án mới, từ đó thu tiền đặt cọc mới để duy trì guồng quay.
4. Tại sao lại chọn các dự án "xâm phạm tự nhiên"?
Dưới góc độ tài chính, việc chọn các vùng đất hoang sơ (lấn biển, phá rừng) có các ưu điểm "chết người" đối với một nhà đầu tư đang chịu áp lực nợ:
- Giá vốn thấp: Đất rừng hoặc đất ven biển chưa qua quy hoạch có giá đền bù cực rẻ so với đất khu dân cư hiện hữu.
- Tốc độ giải phóng mặt bằng: Làm việc với "tự nhiên" và chính quyền địa phương để chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhanh hơn nhiều so với việc thương thảo với hàng nghìn hộ dân.
- Tối đa hóa đòn bẩy: Những dự án quy mô khổng lồ này giúp Vingroup nâng định giá tài sản trên bảng cân đối kế toán, từ đó dùng chính các dự án này làm tài sản thế chấp để tiếp tục vay thêm hàng tỷ USD từ các tổ chức quốc tế.
5. Rủi ro "Bong bóng" và Khả năng thanh khoản
Hệ số Nợ vay/Vốn chủ sở hữu của Vingroup hiện duy trì ở mức khoảng 1,8 lần. Đây là mức cao nhưng vẫn trong ngưỡng kiểm soát nếu thị trường BĐS thuận lợi. Tuy nhiên, rủi ro nằm ở:
- Lãi suất: Chi phí lãi vay năm 2024 đã vọt lên hơn 22.000 tỷ đồng. Nếu lãi suất thế giới và Việt Nam không giảm, gánh nặng tài chính sẽ bào mòn lợi nhuận. Lưu ý hiện nay Vin dùng rất nhiều nợ nước ngoài, khi đồng tiền Việt Nam mất giá thì không cần vay thêm thì nợ cũng tự to lên, đây cũng là cái bẫy nợ khi dùng tiền ngoại hối.
- Uy tín (Credit Rating): Các sự cố thi công (như làm hỏng đường ray) hoặc bê bối môi trường sẽ làm giảm điểm tín dụng, khiến việc huy động vốn quốc tế (vốn rẻ) trở nên khó khăn hơn, buộc tập đoàn phải dựa vào vốn vay nội địa đắt đỏ. Thật ra nói đúng thì uy tín của Vin nằm ở nhiều cái khác mất uy tín mà không tiện nói ở đây.
Kết luận: Vingroup không hẳn là một "bong bóng" sắp vỡ, mà là một thực thể đang vận hành ở trạng thái đòn bẩy cực đại. Họ sống bằng niềm tin của khách hàng trả tiền trước và khả năng huy động nợ liên tục, sống bằng chính sách ưu ái riêng. Chính áp lực phải có dòng tiền "tươi" hàng ngày để nuôi tham vọng công nghiệp đã đẩy tập đoàn này vào những lựa chọn cực đoan: thi công thần tốc bất chấp an toàn hạ tầng và xâm lấn môi trường tự nhiên để tối ưu hóa lợi nhuận trong ngắn hạn.
(Lưu ý số liệu trên tham khảo, không có giá trị chính xác tuyệt đối vì dòng tiền của Vin có thể thay đổi ngay trong ngày).
Bài phân tích trên để có cái nhìn đa chiều từ số liệu thật, không phải là bài công kích hạ bệ, dĩ nhiên còn nhiều vấn đề khác mong nhận được bình luận của những người hiểu biết về Vin.
Phân tích là để Vin nhìn lại hướng phát triển, cũng là ủng hộ Vin và anh Vượng phát triển bền vững thay vì chọn đi thần tốc đánh đổi hy sinh tự nhiên.
Có lẽ đến giờ này ngoài anh Vượng hay VinGroup thì không ai khác có thể làm được những điều không tưởng.
Lê Trọng Kha - 17/3/2026
.................
BÀI 2 - TẠP CHÍ NGƯỜI ĐÔ THỊ :
DI TÍCH TRĂM TUỔI TRONG DỰ ÁN LÀNG VÂN : ĐỪNG ĐỂ MẤT DI SẢN NHƯ THỦY XƯỞNG BA SON
07:17 | Thứ ba, 22/10/2024
NGUYỄN HỮU - TẤN KHẢI
Việc chậm trễ thực hiện các thủ tục xếp hạng di tích và xác định khu vực bảo vệ di tích đối với hai công trình hơn 165 tuổi là đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn ở Làng Vân (phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) có thể sẽ dẫn đến nguy cơ mất di sản như đã từng xảy ra với ụ tàu cổ trong thủy xưởng Ba Son ở TP.HCM.
Như Người Đô Thị đã thông tin, tại Quyết định ngày 30.12.2023 của UBND thành phố Đà Nẵng phê duyệt đồ án quy hoạch phân khu sinh thái phía Tây - Khu vực thuộc phường Hòa Hiệp Bắc tỷ lệ 1/2.000 (nơi triển khai Dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng và giải trí tổng hợp Làng Vân - PV), khu vực có hai nền móng công trình phòng thủ quân sự triều Nguyễn chưa được xếp hạng là di tích lịch sử - văn hoá, được xác định:
“Để làm cơ sở nghiên cứu, đánh giá các giá trị và khả năng xếp hạng di tích, đề nghị đưa vào danh mục kiểm kê di tích và xác định khu vực cần thăm dò, khai quật khảo cổ. Trong thời gian tới, huy động nguồn lực phát lộ toàn bộ diện tích hai công trình và có phương án bảo vệ, quản lý hai công trình trước khi tiến hành thăm dò, thám sát, khai quật khảo cổ.
Trong bước tiếp theo tiếp tục nghiên cứu cụ thể sau khi thăm dò, thám sát, khai quật khảo cổ trên nguyên tắc đảm bảo quy định của Luật Di sản văn hoá (nếu được công nhận), đảm bảo giao thông - cảnh quan khu vực và đảm bảo sự tiếp cận của người dân, du khách…”.
Trước đó, báo Tuổi Trẻ đưa tin khi góp ý đồ án quy hoạch phân khu sinh thái phía Tây - Khu vực thuộc phường Hòa Hiệp Bắc, liên quan đến hai công trình đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Đà Nẵng đã cho rằng vị trí hai nền móng công trình phòng thủ quân sự triều Nguyễn có ảnh hưởng trực tiếp đến bố cục và định hướng phát triển không gian cũng như tiến độ thực hiện đồ án. Do vậy, cần cân nhắc đưa ra các giải pháp ứng xử phù hợp đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững hài hòa với quy hoạch của khu sinh thái.
Quan điểm của Sở là cần ưu tiên thực hiện dự án quy hoạch phân khu sinh thái phía Tây - Khu vực thuộc phường Hòa Hiệp Bắc, để đảm bảo tiến độ dự án nhằm làm động lực phát triển kinh tế của thành phố, lựa chọn vị trí phù hợp để phục dựng mô hình kiến trúc hiện trạng và trình chiếu phim bằng công nghệ 3D về hai công trình nói trên nhằm lưu giữ ký ức lịch sử về các công trình phòng thủ ven biển của triều Nguyễn tại Đà Nẵng.
Cũng theo Sở Văn hóa và Thể thao, hai công trình này đang bị che phủ bởi cây cối và đất đá, nhiều đoạn tường thành bị sập và rễ cây ăn sâu, việc xác định hình dạng và đặc điểm chỉ ở mức tương đối. Ngoài ra, về giá trị lịch sử, hai công trình phòng thủ quân sự triều Nguyễn tại Làng Vân cho đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu khoa học hay tọa đàm nào khẳng định về vai trò, chức năng cũng như tầm quan trọng. Do đó chưa đủ cơ sở khoa học để nhận dạng và xếp hạng di tích.
Sau nhiều ý kiến, đánh giá của các đơn vị liên quan đến hai công trình đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn, tháng 11.2023 UBND Thành phố Đà Nẵng có kết luận giữ nguyên trạng hai nền móng công trình kháng Pháp này.
Lãnh đạo thành phố Đà Nẵng cũng chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao cùng các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát, đo đạc tổng thể đối với hai công trình được hình thành từ cách đây hơn 165 năm.
Nhận định về diễn biến trên với Người Đô Thị, chuyên gia quy hoạch - di sản Phạm Anh Tuấn đã bày tỏ lo ngại việc Đà Nẵng chậm trễ thực hiện các thủ tục xếp hạng di tích hai công trình đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn, bởi đó là căn cứ để xác định các khu vực bảo vệ di tích, mà nếu tiến hành sau khi Dự án Khu du lịch nghỉ dưỡng và giải trí tổng hợp Làng Vân triển khai thì sẽ kéo theo nhiều hệ lụy, “hoặc cũng có thể vì vậy mà người ta sẽ tìm cách để không xếp hạng di tích cho hai công trình đó nữa, họ sẽ chọn cách bảo tồn như đã từng ứng xử với ụ tàu cổ trong thủy xưởng Ba Son ở TP.HCM. Khi đó thì không phải xác định khu vực bảo vệ di tích…”, chuyên gia nói.
Theo Luật Di sản Văn hóa, khu vực bảo vệ I của di tích đã xếp hạng là vùng có các yếu tố gốc cấu thành di tích. Đối với di tích là công trình xây dựng, địa điểm gắn với các sự kiện lịch sử, thân thế và sự nghiệp của danh nhân thì phạm vi khu vực bảo vệ I phải bao gồm các khu vực có công trình xây dựng, địa điểm ghi dấu những diễn biến tiêu biểu của sự kiện lịch sử, những công trình lưu niệm gắn với danh nhân liên quan đến di tích đó. Đối với di tích là địa điểm khảo cổ thì phạm vi khu vực bảo vệ I phải bao gồm khu vực đã phát hiện các di tích, di vật, địa hình, cảnh quan có liên quan trực tiếp tới môi trường sinh sống của chủ thể đã tạo nên địa điểm khảo cổ đó;…
Khu vực bảo vệ II là vùng bao quanh hoặc tiếp giáp khu vực bảo vệ I để bảo vệ cảnh quan và môi trường - sinh thái của di tích, và là khu vực được phép xây dựng các công trình phục vụ việc bảo vệ và phát huy giá trị của di tích…
“Đến nay vẫn chưa có thông tin Đà Nẵng tiến hành xếp hạng di tích đối với hai công trình đồn Chơn Sảng, trạm Nam Chơn trong khi tin tức về Dự án Khu Du lịch Nghỉ dưỡng và Giải trí Tổng hợp Làng Vân đang ráo riết hoàn tất các thủ tục pháp lý để sớm khởi công thì báo chí đã đăng những ngày qua.
Đó có thể là tín hiệu xấu cho nguy cơ mất mát di sản như đã từng xảy ra với ụ tàu cổ…”, chuyên gia nói.
Cần nhắc lại, ụ tàu cổ (ụ tàu lớn) xây dựng từ giữa năm 1884 và đưa vào sử dụng tháng 12.1888 trong thủy xưởng Ba Son (Pháp lập ra ở Sài Gòn từ năm 1863). Năm 2009, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP.HCM có đề nghị bổ sung ụ tàu cổ vào di tích lịch sử xưởng cơ khí - địa điểm lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Cục Di sản văn hóa đồng ý và yêu cầu lập hồ sơ trình lên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Hồ sơ đã được lập nhưng việc xếp hạng di tích thì dừng lại, cho đến khi triển khai dự án Khu Trung tâm Phức hợp Sài Gòn - Ba Son thì dư luận mới biết tin Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo bảo tồn một phần ụ tàu lớn (ụ tàu cổ), không xếp hạng di tích.
Tại tọa đàm khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị các di sản liên quan đến cuộc chiến tranh Mậu Ngọ 1858 - 1860” nhân kỷ niệm 165 năm Đà Nẵng kháng Pháp (1858 - 1860), TS. Lưu Anh Rô (Phó Chủ tịch thường trực, Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng) đã đề nghị:
“Khẩn trương bảo vệ, xây dựng hồ sơ cho di tích trạm Nam Chân để đưa vào quản lý kịp thời, tránh để nhà đầu tư dự án Khu du lịch và Đô thị Sinh thái biến thành của riêng hoặc phá hủy nó.
Bởi đây là trạm duy nhất còn sót lại khá nguyên vẹn của con đường thiên lý Bắc - Nam trên bình diện cả nước ta thời các vua Nguyễn. Hiện nay, nhà đầu tư đã thiết lập một trụ sở cạnh di tích trạm Nam Chân, nếu chậm chân di tích này có nguy cơ bị phá bỏ”.
Theo TS. Rô, cần xác quyết rằng Nam Chơn cũng chính là Nam Chân (người Pháp gọi là Kien Chan), Chơn Sảng cũng chính là Chân Sảng trong hầu hết các tài liệu ghi chép về hai địa danh này, cũng như trong cách gọi quen thuộc của người dân địa phương.
Trong cuộc kháng chiến bảo vệ cửa Hàn năm 1858 - 1860, thì Nam Chơn, Chơn Sảng nằm trong một khu vực phòng thủ rộng lớn khắp tây bắc Đà Nẵng vòng qua vịnh và đến bán đảo Sơn Trà của triều đình Huế.
Hệ thống phòng thủ nơi đây bao gồm pháo đài Định Hải nằm trên ngọn núi thấp sát mé biển về phía đông bắc làng Chơn Sảng, cạnh đó là đồn Chơn Sảng (nằm gần bên đường thiên lý từ Hải Vân quan đi xuống, nay làm trạm biên phòng); rồi đến trạm Nam Chơn (nằm phía nam đồn Chơn Sảng, dấu tích nay vẫn còn khá rõ).
Khu vực này được chốt chặn bởi Hải Vân quan, điểm chốt chặn cuối cùng ranh giới hai tỉnh để ra Huế.
Về tên gọi, trên giấy tờ hành chính dưới thời Nguyễn gọi là đồn Chơn Sảng, còn dân địa phương quen gọi là Đồn Nhất (Chơn Sảng) và Đồn Nhì (pháo đài Định Hải). Nếu tính từ Hải Vân quan vào, đồn gặp đầu tiên chính là Chơn Sảng, đồn thứ hai là pháo đài Định Hải, vì vậy nên ca dao có câu: “Tính từ Đồn Nhất tính vô - Liên Chiểu, Thủy Tú, Nam Ô, cửa Hàn”.
Thời vua Nguyễn, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, nhà Nguyễn đã đặt “thất trạm” để truyền tin của các tỉnh phía nam về kinh đô, gồm: Nam Chơn, Nam Ổ, Nam Giản, Nam Phúc, Nam Ngọc, Nam Kì và Nam Vân. Căn cứ vào dấu tích của đường thiên lý, bắt đầu từ Hải Vân quan, con đường mòn uốn cong hình cánh cung về hướng tây nam vài dặm thì đến trạm Nam Chính (tức Nam Chơn), đây là quán trạm cực bắc của Quảng Nam lúc đó.
Trạm Nam Chơn đứng chân tại núi Sảng, đời Gia Long, đặt tên là trạm Chơn Sảng (tên ngôi làng có đặt trạm này). Năm Minh Mạng thứ ba (1823), trạm đổi tên là trạm Nam Chơn...
“Hiện nay dấu tích trạm Nam Chơn còn rất rõ, đồn Chơn Sảng thì chỉ là đoán định, tuy nhiên trận Nam Chơn đã gây kinh ngạc cho chúng ta về tính quy mô, sự quý giá về giá trị lịch sử, văn hóa mà các vòng thành đá xếp chồng lên nhau là một ví dụ.
Đây chính là cơ sở để chúng ta cần nhanh chóng bảo vệ, trùng tu, khai thác di tích quý giá này. Bởi lẽ, xét trên khắp các trạm trên đường thiên lý xưa, chỉ có trạm Nam Chơn còn khá rõ hình thù nguyên vẹn, sau hàng mấy trăm năm qua.
Nếu hỏi rằng trận “thư hùng đích thực” giữa quân dân Việt Nam tại Đà Nẵng với liên quan Pháp - Tây Ban Nha thì trận nào?
Đó chính là trận đồn Chơn Sảng. Nếu hỏi rằng hiện nay tại Đà Nẵng cần gấp rút bảo vệ, phục hồi, tôn tạo di tích lịch sử nào liên quan trực tiếp đến cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha thì đó phải là trạm Nam Chân”, TS. Rô nhấn mạnh.
..............
Dự án Khu Du lịch Nghỉ dưỡng và Giải trí Tổng hợp Làng Vân của nhà đầu tư Công ty Cổ phần Vinpearl, với quy mô sử dụng đất ban đầu khoảng 1.067,9 ha (sau đó, nhà đầu tư đã đề xuất giảm quy mô sử dụng đất dự án xuống 512,2 ha, bổ sung 59,6 ha đất ở).
Tổng vốn đầu tư sơ bộ ban đầu khoảng 3.000 tỷ đồng, sau đó nhà đầu tư đề xuất tăng tổng vốn đầu tư dự án lên hơn 43.922 tỷ đồng, tăng hơn 14 lần so với đề xuất ban đầu.
Đây là mức điều chỉnh rất lớn nên Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã yêu cầu rà soát nội dung, hạng mục đầu tư, làm rõ cơ sở điều chỉnh vốn, các chi phí thay đổi từng hạng mục của dự án, đặc biệt đối với các công trình chính như: nhà ở, nhà ở xã hội, thương mại, dịch vụ...
Đồng thời, cần làm rõ chi phí bảo vệ, phát triển đất trồng lúa và chi phí có liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng theo đúng quy định pháp luật về xây dựng, nhà ở, đất đai, lâm nghiệp và quy định pháp luật khác có liên quan…
