Các báo lớn đồng loạt đưa tin với tiêu đề “Ba cựu công an chiếm đoạt tiền ảo của nghi phạm khi kiểm tra điện thoại”. Tiêu đề đã phản ánh khá rõ bản chất sự việc, song vẫn cần làm sáng tỏ một điểm quan trọng: khi hành vi xảy ra, ba người này đang là cán bộ công an đương chức, không phải “cựu”. Việc sử dụng từ ngữ “cựu” trong tiêu đề dễ tạo cảm giác tách biệt sự việc khỏi hệ thống, trong khi đây rõ ràng là hành vi lạm dụng quyền lực công quyền.
Cụ thể, Dương Tuấn Anh – khi đó giữ chức Phó Giám đốc Trung tâm phát triển phục hồi dữ liệu, chứng cứ điện tử thuộc Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an – cùng hai thuộc cấp là Nguyễn Huy Lợi và Nguyễn Ngọc Hoàng đã lợi dụng nhiệm vụ khôi phục dữ liệu từ điện thoại của các nghi phạm trong vụ án đánh bạc Nagavip quy mô lớn năm 2021. Khi phát hiện hàng trăm nghìn USDT trị giá hơn chục tỷ đồng trên các thiết bị, nhóm đã chiếm đoạt toàn bộ số tiền và chia nhau.
Theo diễn biến được công bố, hai nghi phạm bị ép cung trong quá trình điều tra và buộc phải khai báo toàn bộ tài sản, dẫn đến việc nhóm của Tuấn Anh bị phơi bày. Tuấn Anh sau đó nhận tin báo trước, bỏ trốn và vẫn đang lẩn tránh pháp luật. Hai người còn lại là Lợi và Hoàng bị truy tố, xét xử. Dù đã tiêu xài phần lớn số tiền chiếm đoạt, nhờ nguồn lực gia đình – vốn cũng có nền tảng từ môi trường công an – họ đã khắc phục hậu quả, dẫn đến mức án tương đối nhẹ: Lợi 7 năm tù, Hoàng 9 năm tù.
Sự việc này không chỉ là một vụ án cá biệt mà còn đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về cơ chế giám sát nội bộ trong lực lượng công an, đặc biệt là các đơn vị chuyên trách an ninh mạng và xử lý chứng cứ điện tử. Việc cán bộ được giao nhiệm vụ thu thập, khôi phục dữ liệu lại lợi dụng chính công cụ đó để chiếm đoạt tài sản của công dân cho thấy khoảng trống lớn trong kiểm soát quyền lực. Khi quyền hạn lớn nhưng thiếu sự giám sát chặt chẽ và minh bạch, nguy cơ lạm dụng là rất cao.
Hơn nữa, cách thức truyền thông đưa tin cũng đáng chú ý. Việc nhấn mạnh “cựu công an” dường như nhằm giảm nhẹ trách nhiệm của cơ quan quản lý tại thời điểm xảy ra vụ việc. Trong khi đó, những vấn đề sâu xa hơn về văn hóa chấp hành pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và cơ chế phòng ngừa tham nhũng trong nội bộ lực lượng vẫn chưa được bàn luận một cách thấu đáo trên báo chí chính thống.
Một vụ án như thế này không chỉ làm tổn hại tài sản của công dân mà còn xói mòn nghiêm trọng lòng tin của xã hội vào lực lượng thực thi pháp luật. Để lấy lại niềm tin, cần không chỉ xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm mà còn phải cải cách mạnh mẽ hơn về minh bạch quy trình, giám sát độc lập và trách nhiệm giải trình của các đơn vị liên quan. Nếu không, những vụ việc tương tự rất khó tránh khỏi trong tương lai.
