Khi những ngọn núi muốn uống cả dòng sông ( tút của Khanh Duy )
Nền kinh tế VN đang thức dậy khi thấy bốn ngọn núi khổng lồ: Vingroup, Sun Group, Masterise, Thaco cùng lúc vươn tay xin một dòng sông vốn liếng khổng lồ. Hình ảnh ấy gợi cảm giác vừa hùng vĩ vừa bất an, khi những tập đoàn lớn nhất cùng muốn uống một lượng nước vượt quá sức chứa của cả hệ thống ngân hàng. Câu hỏi không chỉ là “có đủ nước không” mà còn là “dòng chảy sẽ đi đâu”.
Các doanh nghiệp đề xuất vay vốn khổng lồ vì họ đang đứng trước những dự án mang tính biểu tượng, những công trình có thể thay đổi diện mạo đô thị và công nghiệp. Họ cần nguồn lực dài hạn để biến tham vọng thành hiện thực. Nhưng ngân hàng chỉ quen với những dòng tiền ngắn hạn, nay phải gánh những con sông dài, khiến thanh khoản chao đảo, kỳ hạn lệch lạc. Đó là lúc chiếc cầu nối giữa khát vọng và thực tế bắt đầu rung lắc.
4 doanh nghiệp đề xuất vay 1,7 triệu tỷ đồng nếu được giải quyết theo cách “một chiều”, nền kinh tế sẽ đối diện với rủi ro kép. Ngân hàng có thể trở thành chiếc bình quá tải, dễ nứt vỡ khi dòng vốn dồn dập. Người dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, những mạch nước ngầm nuôi dưỡng nền kinh tế có nguy cơ bị khát vốn, bởi nguồn lực bị hút về những dự án khổng lồ. Khi đó, sự cân bằng mong manh giữa tăng trưởng và ổn định sẽ bị thử thách.
Thực tiễn quốc tế cho thấy, đây không phải câu chuyện riêng của Việt Nam. Ở Trung Quốc, những tập đoàn bất động sản từng hút vốn ngân hàng như sa mạc hút nước mưa, để rồi hệ thống tài chính phải gánh hậu quả nợ xấu. Hàn Quốc và Nhật Bản đã từng trải qua những thập niên bong bóng khi các chaebol và keiretsu vay vốn khổng lồ, buộc chính phủ phải can thiệp mạnh mẽ. Singapore, Malaysia, Thái Lan thì chọn cách đa dạng hóa nguồn vốn: phát triển thị trường trái phiếu, quỹ đầu tư hạ tầng, để ngân hàng không phải một mình gánh cả núi dự án. Bài học chung là khi những ngọn núi muốn uống cả dòng sông, cần thêm những hồ chứa khác để chia dòng.
Rủi ro lớn nhất cho hệ thống ngân hàng chính là mất an toàn thanh khoản. Điều này giống như một con thuyền nhỏ phải chở quá nhiều đá nặng. Nếu thuyền nghiêng, không chỉ những dự án lớn mà cả nền kinh tế sẽ bị cuốn vào xoáy nước. Và khi niềm tin vào ngân hàng lung lay, mọi giao dịch thường ngày của người dân cũng trở nên mong manh.
Ta thấy rằng, khát vọng của những tập đoàn lớn là chính đáng, nhưng cách giải cơn khát ấy phải dựa trên một thiết kế tài chính đa tầng, nơi ngân hàng chỉ là một trong nhiều hồ chứa. Bởi nền kinh tế không thể chỉ nuôi dưỡng những ngọn núi, mà còn phải giữ cho đồng bằng xanh tươi. Sức mạnh của một hệ thống không nằm ở việc thỏa mãn những nhu cầu lớn nhất, mà ở khả năng duy trì sự cân bằng để mọi dòng chảy đều có cơ hội nuôi dưỡng sự sống.
Quốc hội đang bàn Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nhà nước đang lắng nghe tiếng kêu của sme và hộ gia đình?
Giải trình, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa đang chiếm khoảng 98,4% tổng số doanh nghiệp của cả nước, nhưng tỷ lệ tiếp cận dư nợ tín dụng chỉ khoảng 19 - 20%, đây là mức rất nhỏ.
Bộ trưởng cũng cho biết, Thủ tướng đang chỉ đạo rất quyết liệt việc rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính về thuế và hải quan, nhằm bảo đảm rút ngắn tối đa thời gian tuân thủ thủ tục và giảm thiểu chi phí cho doanh nghiệp.
Với những doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng sẽ được nộp thuế theo phương pháp đơn giản, tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trực tiếp trên doanh thu. Phương án này cơ bản đáp ứng đúng yêu cầu của cộng đồng doanh nghiệp.
“Quan trọng nhất với doanh nghiệp vẫn là đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế và giảm chi phí tuân thủ, còn về mức nộp thuế thì cơ bản hiện nay đã đáp ứng phù hợp”, ông Tuấn khẳng định.
Theo VCCI, nếu chuyển nhóm này sang cách tính thuế theo doanh thu, chính sách có thể tác động tới khoảng 5–6 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ.
Nghĩa là đây không chỉ là chuyện của vài quán phở, mà là vấn đề về cách Nhà nước quản lý và đánh thuế một khu vực kinh tế cực lớn.
Một quán phở mua gà từ chợ, rau từ tiểu thương, gia vị từ nhiều nguồn nhỏ lẻ… mà bắt nó chứng minh từng đồng chi phí bằng hóa đơn chứng từ hợp lệ thì về lý thuyết rất chặt, nhưng về thực tế có thể tạo ra chi phí tuân thủ lớn hơn rất nhiều lợi ích quản lý.
